امام حسین علیه السلام شناسی - نسب شناسی و ولادت تا امامت

امام حسین علیه السلام شناسی - نسب شناسی و ولادت تا امامت

دوره کوتاه مدت امام حسین علیه السلام شناسی

جلسه دوم : استاد نظری منفرد

موضوع : نسب شناسی و ولادت تا امامت

مقدمه :

حضرت ابا عبد الله الحسین علیه السلام حدود 7 سال، با رسول خداصلی الله علیه و آله بودند و 37 سال از عمرشان با امیرالمومنین علیه السلام  تا سال 40، و 47 سال از عمر مبارکشان با برادرشان، امام حسن مجتبی علیه السلام  بودند. 10 سال، دوران امامت آن حضرت است که جمعاً می شود 57 سال. 

ولادت امام حسین علیه السلام  توام با یک سلسله رویدادهایی بود که نباید از نظر دور داشته شود. روایتی است از امام رضا علیه السلام  در خصالِ شیخ صدوق[1] : امام ویژگی هایی دارند. ویژگی های 30 گانه که با آن ویژگی ها ، از سایر مردم ممتاز هستند : مگو که امام هم مثل دیگران بشر است. پیامبرصلی الله علیه و آله هم بشر است، اما همه امتیازات رسول خداصلی الله علیه و آله این بود که به او وحی می شود و متصل به عالم غیب است و متصل به ملکوت این عالم. امام چون از مادر بر زمین می افتد، دو کف دستش را بر زمین قرار داده و شهادتین می گوید. هر کس که قرآن را باور دارد، این اعجاز را نیز می پذیرد. زیرا خداوند متعال در سوره مبارکه مریم، آیه 30 ، در باره حضرت عیسی علیه السلام  می فرماید: لحظه ولادتش، مریم به او اشاره کرد، فَاَشارَت الیه،  و مردم با شگفتی گفتند  . چگونه ما با کودکی که تازه متولد شده، سخن بگوییم.  ( مریم/ 31). قابل دقت است که در این آیه شریفه جَعَل، فعل ماضی است یعنی حضرت عیسی علیه السلام  در نوزادی اینطور فرموده که خدای تعالی مرا نبی قرار داده و به من کتاب داده است. "انّی عبدالله" (من بنده خدا هستم) ، اگر کسی بخواهد شبهه ایجاد کند که چگونه جنین در شکم مادر سخن می گوید؟!!! ، می گوئیم این اعجاز و امر خارق العاده است.

به هر حال در مورد امام علیه السلام  ، روایت فراوانی ذکر شده است  که از  آن جمله می توان به روایات بسیاری که در کتاب شریف اصول کافی نوشته شیخ کلینی ذکر شده است اشاره نمود. من جمله جلد اول ، باب الموالید الائمه، کلینی،  روایت مفصلی ( شاید دو صفحه) است که مربوط به ولادت امام موسی بن جعفر علیه السلام . از ابوبصیر نقل می کند. مرحوم ملاصالح مازندرانی ( داماد محمد تقی مجلسی پدر علامه مجلسی) ذیل این روایت می گوید که این روایت راجع به ولادت امام، از آن آثار صدق نمایان است و سندش را انسان نمی خواهد بررسی کند. بخشی از ویژگی های مربوط به ولادت امام حسین علیه السلام  در این روایت آمده است . 

قبل از ولادت:

روایاتی از عامه و خاصه نقل کرده اند که قبل از ولادت امام حسین علیه السلام  ، ام ایمن کنیز رسول خداصلی الله علیه و آله خوابی دید. (ام ایمن حبشی و اهل آفریقا است و که ظاهراً کنیز عبدالله پدر پیامبرصلی الله علیه و آله بوده و بعد به حضرت منتقل شده است ایشان حکم مادری نسبت به پیامبرصلی الله علیه و آله داشته اند چون و مادرش آمنه در طفولیت حضرت از دنیا رفت. رسول خدا شهادت داد که اُمِ اِیمَن زنی از زنهای بهشت است.) روزی خدمت رسول خدا رسید و عرض کرد: یا رسول الله، دیشب خوابی دیدم. این خواب مرا نگران و پریشان کرده.خواب دیدم یک قطعه ای از بدن شما را جدا کردند و گذاشتند میان دامن من؛حضرت فرمودند: نگران نباش. تعبیر خواب این است که از فاطمه و علی، فرزندی متولد خواهد شد که تو او را حضانت می کنی و در دامن تو بزرگ می شود. در فرمایش حضرت، نکته ای است که امام حسین علیه السلام ، پاره تن پیامبرصلی الله علیه و آله است

پس از ولادت:

 صفیه، دختر عبدالمطلب، می گوید: وقتی امام حسین علیه السلام  متولد شد، پیامبر خداصلی الله علیه و آله بلا درنگ فرمودند: فرزند مرا بیاورید. حضرت او را تنظیف و مرتب کرد. پرسیدم: شما او را تمیز می کنی، من او را تمیز می کنم. فرمود: او خودش تمیزو مطهر هست. حضرت زبان داخل دهان امام حسین علیه السلام  گذاشته و او شروع کرد به مکیدن زبان حضرت. سپس هنگامی که کودک را به من می دادند، می گریستند. عرض کردم: نوزادی که تازه متولد شده و فرزند فاطمه است، پس شما باید شاد باشید. در امالی شیخ صدوق نقل شده که حضرت فرمودند: " تَقتُلُهُ مِن بَنی امیه" از بنی امیه، او را به قتل می رسانند. حضرت در گوش راست او اذان و در گوش چپشان، اقامه خواندند.و دستور دادند موهای سرش را بتراشند و روز هفتم نیز برای کودک، گوسفندی عقیقه کردند. حضرت در مورد شهادت امام حسین علیه السلام  به حضرت زهرا3 خبر داد که ایشان گریه بسیار کردند. 

مرحوم مجلسی، چند روایت [2] را نقل می کند: جبرئیل خدمت رسول خداصلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: خداوند متعال می فرماید به فاطمه بگو که عوض شهادت حسین بن علی علیه السلام  3 چیز عطا می کند: 1. جعل امامت فی ذریه، 2. و جعل شفاعه فی تربته، 3. و جعل دعا مستجابٌ تحت قبة. امامت را در ذریه او قرار داده و شفاعت را در تربتش و اجابت دعا را زیر قبه حضرت.

دعا و تربت.1. در مورد تربت، در وصایای امام موسی بن جعفر علیه السلام ، وصیت مفصلی است که ایشان به مصیب می فرمایند: شیعیان من برای زیارت من می آیند. به آنها بگو از تربت من برندارند. علت آن را سوال کردند. فرمودند: هر تربتی حرام است، مگر تربت جدم حسین علیه السلام . این امور در میان ائمه مشهور بوده است.2. اجابت دعا از طرف پروردگار . در کتاب تحف العقول حرَانی در قسمت مواعیظ، نقل می کند که امام هادی علیه السلام  در سامرا بیمار شدند. ابوهاشم جعفری می گوید با چند نفر دیگر به عیادت حضرت رفتیم. ایشان فرمودند: کسانی را به کربلا بفرستید که برای من آنجا دعا کنند. رفقا گفتند: خود حضرت، امام هستند، چرا برویم کنار قبر امام حسین علیه السلام  و دعا کنیم، ایشان برای خودشان دعا کنند. ابوهاشم این را خدمت حضرت عرض کرد. امام علیه السلام  فرمودند: خداوند، بقعه هایی را دوست دارد که در آنجا دعا شود. و آن بقعه امام حسین علیه السلام  است.

نامگذاری حضرت : اسم امام حسین علیه السلام ، اسمی است الهی. معمولاً، اسم را والدین انتخاب می کنند. صاحب طبقاتُ الکبریٰ، شیعه نیست. قبل از بخاری، طبقات را نوشته بود.این کتاب در عصر امام رضا و امام جواد نوشته شده است. این کتاب مربوط می شود به طبقات صحابه و عراقی و شامی و یمنی. در این کتاب، ترجمه امام حسن و امام حسین3 موجود نیست و جز صحابی رسول خداصلی الله علیه و آله، نوشته نشده و همچنین در طبقاتی که در بیروت به چاپ رسیده. اما در طبقاتی که در کتابخانه های ترکیه پیدا کردند،تراجم مربوط به امام حسن و امام حسین بوده است. در این طبقات، به نقل از محمدبن سهل ذکر می کند که این دو بزرگوار را به نزد رسول خدا آوردند. پیامبرصلی الله علیه و آله سوال کردند: چه نامی بر آنها گذاشتید؟ فرمودند: ما بر پیامبرصلی الله علیه و آله خدا سبقت نمی گیریم. ایشان فرمودند: من بر خدا سبقت نمی گیرم و جبرئیل آمد و فرمود: خداوند متعال فرمودند که نام فرزندان هارون را بر فرزندان علی بگذار. شَبَر و شُبیر، شَبره، به زبان عبری است که به عربی معنای، حسن، حسین و محسن است. انتخاب نام آنها توسط خدا، از ویژگی های خاص است.

نقش خاتم امام حسین علیه السلام  :" اِنّ اللّه باٰلِغ اَمرِه" بود.

منزلت امام حسین علیه السلام  در قرآن کریم : آیه تطهیر[3] ، که حدود 40 نفر از صحابه نقل کرده اند که این آیه در شان امیرالمومنین، حسنین و فاطمه نازل شده است. آیه مباهله[4]، آیه ذوی القربی[5] و آیه خمس[6] ، سوره هل اتی ( انسان) و فجر ( آیه یا ایتها النفس المطمئنه...) که منزلت امام علیه السلام  را در پیشگاه خدا می رساند. 

منزلت امام علیه السلام نزد پیامبر: شخصی به نام اُبیر بن کعب از جمله قاریان قرآن بوده است می گوید: دیدم حسین بن علی علیه السلام  که کودک بود نزد پیامبر آمد. حضرت فرمودند: مرحباً یا اباعبدلله ( پیامبر از کودکی این لقب را به امام حسین داده بودند ) یا زینت السماوات و الارض. او می گوید به حضرت عرض کردم که شما زینت آسمان ها و زمین هستید. ایشان فرمودند: ای ابیر، حسین نزد آسمان ها و زمین، بزرگتر و عظیم تر است از نزد اهل زمین.. اِنّ الحسین مصباح الهدی و سفینة النَجاه. این روایت را عامه و خاصه از جمله: مسند احمد، صحیح مسلم و ترمذی در کتابش نقل کرده اند. حضرت گاهی می فرمودند:"این دو، گل من هستند.""هر کس حسین علیه السلام  را دوست داشته باشد، مرا دوست دارد." لقب "سید" را حضرت به امام حسین علیه السلام  دادند.

- عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ الْوَلَدُ الصَّالِحُ رَیْحَانَةٌ مِنَ اللَّهِ قَسَمَهَا بَیْنَ عِبَادِهِ وَ إِنَّ رَیْحَانَتَیَ‏ مِنَ الدُّنْیَا- الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ سَمَّیْتُهُمَا بِاسْمِ سِبْطَیْنِ مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ شَبَّراً وَ شَبِیراً[7]. الکافی ج 6 بَابُ فَضْلِ الْوَلَدِ[8]

 

 منزلت امام حسین علیه السلام  نزد امیرالمومنین3: در جنگ جمل و صفین، حضرت اجازه نمی دادند حسنین به میدان بروند. محمد بن حنفیه گاهی می آمد و می گفت: برادران مرا به میدان بفرست. حضرت می فرمودند: آنها فرزندان پیامبرند و تو فرزند منی. او مرد شجاعی بود. بعضی از اصحاب می گفتند: یا علی علیه السلام ، اگر نبودند حسنین، محمد را بهترین فرزند شما می شناسیم. ایشان فرمودند:"ماه را با خورشید مقایسه می کنید؟ حسنین، خورشیدند و ماه تابع آن و نورش را از خورشید می گیرد.آنها را با هم مقایسه نکنید." "حسنین چشم من اند.. " "این دو را حفظ کنید و نگذارید به میدان بروند. اینها فرزند پیامبرند.

موقعیت امام حسین علیه السلام  نزد حضرت زهرا3 حضرت، حسنین را نزد پیامبر آوردند و فرمودند: شما به این فرزندان چیزی عنایت کنید. پیامبرصلی الله علیه و آله فرمودند:"من به حسن علیه السلام ، هیبتم را و به حسین علیه السلام ، شجاعت و سخاوتم را می دهم. ْ أَتَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ ص بِابْنَیْهَا الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ ع إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص فِی شَکْوَاهُ الَّذِی تُوُفِّیَ فِیهِ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَانِ ابْنَاکَ فَوَرِّثْهُمَا شَیْئاً فَقَالَ أَمَّا الْحَسَنُ فَإِنَّ لَهُ هَیْبَتِی وَ سُؤْدُدِی وَ أَمَّا الْحُسَیْنُ فَإِنَّ لَهُ شَجَاعَتِی‏ وَ جُودِی.

عم، إعلام الورى شا، الإرشاد عن إبراهیم بن علی الرافعی‏ مثله‏[9].

 

منزلت حضرت نزد امام حسن علیه السلام  امام حسن علیه السلام  هنگام شهادتشان می گریستند و فرمودند:"30000 نفر تو را محاصره کرده و گمان می کنند که امت پیامبرند و تو را می کشند و خونت را می ریزند و با خون تو به خدا تقرب می جویند."

عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ ع‏ أَنَّ الْحُسَیْنَ بْنَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع دَخَلَ یَوْماً إِلَى‏ الْحَسَنِ ع فَلَمَّا نَظَرَ إِلَیْهِ بَکَى فَقَالَ لَهُ مَا یُبْکِیکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبْکِی لِمَا یُصْنَعُ بِکَ فَقَالَ لَهُ الْحَسَنُ ع إِنَّ الَّذِی یُؤْتَى إِلَیَّ سَمٌّ یُدَسُّ إِلَیَّ فَأُقْتَلُ بِهِ وَ لَکِنْ لَا یَوْمَ‏ کَیَوْمِکَ‏ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ یَزْدَلِفُ إِلَیْکَ ثَلَاثُونَ أَلْفَ رَجُلٍ یَدَّعُونَ أَنَّهُمْ مِنْ أُمَّةِ جَدِّنَا مُحَمَّدٍ ص وَ یَنْتَحِلُونَ دِینَ الْإِسْلَامِ فَیَجْتَمِعُونَ عَلَى قَتْلِکَ وَ سَفْکِ دَمِکَ وَ انْتِهَاکِ حُرْمَتِکَ وَ سَبْیِ ذَرَارِیِّکَ وَ نِسَائِکَ وَ انْتِهَابِ ثَقَلِکَ فَعِنْدَهَا تَحِلُّ بِبَنِی أُمَیَّةَ اللَّعْنَةُ وَ تُمْطِرُ السَّمَاءُ رَمَاداً وَ دَماً وَ یَبْکِی عَلَیْکَ کُلُّ شَیْ‏ءٍ حَتَّى الْوُحُوشُ فِی الْفَلَوَاتِ وَ الْحِیتَانُ فِی الْبِحَارِ. 92


 

[1]  . الخصال، ج 2، ص 793.

[2]  . بحارالانوار، ج 44، باب ما افضل ... .

[3] . احزاب/ 33.

[4] . آل عمران/  54.

[5] . شورا/ 23.

[6] . انفال/ 42.

[7] ( 2) قال الفیروزآبادی: شبر- کبقم- و شبیر- کقمیر- و مشبر- کمحدث- ابناء هارون علیه السلام، قیل: و بأسمائهم سمى النبیّ صلّى اللّه علیه و آله الحسن و الحسین و المحسن.

[8] ( 1) فی بعض النسخ بعد العنوان‏[ أخبرنا أبو عبد اللّه محمّد بن إبراهیم النعمانیّ رضی اللّه عنه بهذا الکتاب فی جملة الکتاب الکافی عن أبی جعفر محمّد بن یعقوب الکلینی‏] و هو من کلام رواة الکلینی و النعمانیّ أحد الرواة کما قاله العلّامة المجلسیّ- رحمه اللّه-.

[9] ( 2) إرشاد المفید ص 169، إعلام الورى ص 210 و فی بعض النسخ المطبوعة:

« ع، م، شا» و هو سهو ظاهر. 

92الأمالی( للصدوق)، النص، ص: 116

توصیه شده برای شما

دیدگاه خود را بنویسید